II.  De veengebieden van Laag Nederland

Na de IJstijd werd de temperatuur hoger, het ijs ging smelten. Hieruit ontstonden geweldige watermassa's. Geheel West-Nederland tot de lijn Bergen op Zoom - Hilversum - Zwolle - Groningen ging onder water en de Noordzee ontstond. Frankrijk en Engeland bleven nog verbonden door een smalle landengte.
Op die nauwe strook beukten de golven, opgejaagd door de Noordwester- en Zuidwesterstormen. Op den duur bezweek de landengte en het Nauw van Calais ontstond. De gevolgen hiervan waren dat er nu twee stromen de Noordzee binnen kwamen, Een vanuit het noorden om Engeland heen en één vanuit het zuiden door het Nauw van Calais.
Deze twee stromen botsten tegen elkaar, daar kwam het water tot stilstand en het zand zakte naar de bodem. De laag werd steeds dikker tot hij boven water kwam, Het droge zand waaide op en zo ontstonden duinen. Een hele lange duinenrij vanaf noord Frankrijk tot in Denemarken. West Nederland was een binnenzee of lagune geworden, waarin de rivieren hun water loosden. Enkele brede zeegaten bleven in de duinenrij open, waardoor het met slib beladen zeewater de lagune binnenstroomde. De grote rivieren zorgden er voor, dat het water minder zout werd. Toen de lagune grotendeels dicht geslibd was, begonnen er allerlei moerasplanten te groeien. Eerst waren het vooral riet en zegge met wat wilgen en eizen langs de oevers van de talrijke rivierstroompjes. Later kreeg het veenmos de overhand. Dit zijn tenslotte de uitgestrekte veengebieden van Laag Nederland geworden, waarop bossen ontstonden met wilgen, eizen, berken en eiken. Zo ontstond ook de naam „Holland", dat komt van holt-land (houtland). Deze bomen wortelden maar ondiep, bij stormen waaiden er talloze om en zakten geleidelijk weg in het zachte veen. Nu zien we nog verschillende „grondbomen" langs de slootkanten uitsteken. Deze grondbomen, eiken, werden door onze voorouders uitgegraven voor de bouw van hun boerderijen.
Die grondbomen waren in het veenlandschap vindbaar in droge zomers. Dan verdorde het gras er boven, daar de opstijgende waterstroom er door verhinderd werd.
Door de noordwesterstormen werd de duinenrij op verschillende plaatsen gedeeltelijk weggeslagen en ontstonden de Waddeneilanden. Ook is er in de loop der eeuwen veel veen weggeslagen door de zee en ontstond de vroegere Zuiderzee.

Samenstellers van deze tekst ter gelegenheid van het 175-jarig bestaan van de kerk van de H. Victor zijn: F.T. Pastoors en G.J. Boere.

Bronnen:
Archief van de parochie van de H. Victor. Archief van de Gemeente Benschop. De Lopikerwaard deel 1 door W.F.J. den Uyl. De kerk der hervormde gemeente Benschop door J.G.M. Boon. Sprokkels uit de oude kerspel van Benschop door J.H. Hofman. Geschiedenis van het Katholicisme in de 16e en 17e eeuw door Prof. L.J. Rogier. Archief van de Gereformeerde kerk te Benschop.
Met dank aan degenen die voor fotomateriaal gezorgd hebben en heel in het bijzonder het Streekarchivaat Z.W. Utrecht.

F.T. Pastoors en G.J. Boere.