XIX. De oorlogsjaren 1940- 1945

Toen op 10 mei 1940 de oorlog uitbrak moesten duizenden uit de gevaarlijke streken hun woonplaatsen verlaten en hun toevlucht elders zoeken. 
De Boven-Betuwe moest ontruimd worden en deze mensen werden naar het westen getransporteerd. Zo kreeg Benschop er 6000 bij uit Buurmalsen en Tricht. 
Het was een mooi voorjaar geweest, de koeien liepen al vroeg buiten en de stallen waren schoongemaakt. De evacuees konden in de stallen worden ondergebracht. 
Ook veel militairen moesten worden ingekwartierd. Na de val van de Grebbelinie werden deze achter de Waterlinie gestationeerd. 
Ook kwamen er grote massa's koeien die in het hooiland gebracht werden. 
Gelukkig duurden de oorlogshandelingen maar vijf dagen en spoedig hierna kon men naar de eigen woonplaats terugkeren. 
In de jaren '42 en '43 hebben veel kinderen uit de grote steden hun vakantie hier doorgebracht om te genieten van de rust. 
Vanaf 1943 werd de geallieerde luchtmacht. steeds sterker en bijna iedere nacht kwamen de bommenwerpers overgevlogen. Op 3 februari 1943 stortte in het Benedeneind een Engels vliegtuig neer, waarin zich drie bemanningsleden bevonden; alle drie vonden hier de dood. Zij liggen begraven op dé Nederlands Hervormde begraafplaats. 

Graf Engelse vliegers.
Na de spoorwegstaking en de strijd om Arnhem nam het aantal onderduikers stérk toe, er zijn er ruim 200 korter of langere tijd in Benschop geweest. 
Toen de Betuwe eind '44 frontgebied werd zijn weer talrijke evacuees naar ons dorp gekomen. 
Tijdens de hongerwinter was het hier een komen en gaan van mensen uit de steden om levensmiddelen. 
In 1943 werden de Benschopse mannen opgeroepen om kaden aan te leggen rond het geïnnundeerde gebied in het Boveneind. 
Ook Benschop had zijn "ondergrondse", deze zorgde voor bonkaarten 
en levensmiddelen voor de onderduikers, tevens werd er veel clandestien geslacht voor de vleesvoorziening van ziekenhuizen en inwoners.

Een zwarte dag
Dinsdag 13 februari 1945, slechts 2 weken voor de bevrijding had de grootscheepse razzia plaats. Acht jonge mannen vonden hierbij hun dood: 
Jan van leperen Theo Klever 
Adrianus C. Klever Jasper van leperen
J. v. d. Ende Hendrik Sattler 
AdrianusA. Klever Adrianus P. van Vliet 
Op de Katholieke en Hervormde begraafplaats rustenzij, een eenvoudige grafsteen wijst hun plaatsen aan. 
Op 7 september 1945 wordt het monument in het Benedeneind door de Commissaris der Koningin onthuld. 
In 1950 bezocht Koningin Juliana Benschop, zij onderhield zich met de familie van de gevallenen en legde een krans bij het monument.

[terug naar hoofdstuk 18] | [lees het volgende hoofdstuk] | [terug naar top] | [terug naar inhoud]

Samenstellers van deze tekst ter gelegenheid van het 175-jarig bestaan van de kerk van de H. Victor zijn: F.T. Pastoors en G.J. Boere.

Bronnen:
Archief van de parochie van de H. Victor. Archief van de Gemeente Benschop. De Lopikerwaard deel 1 door W.F.J. den Uyl. De kerk der hervormde gemeente Benschop door J.G.M. Boon. Sprokkels uit de oude kerspel van Benschop door J.H. Hofman. Geschiedenis van het Katholicisme in de 16e en 17e eeuw door Prof. L.J. Rogier. Archief van de Gereformeerde kerk te Benschop.
Met dank aan degenen die voor fotomateriaal gezorgd hebben en heel in het bijzonder het Streekarchivaat Z.W. Utrecht.

F.T. Pastoors en G.J. Boere.